Sau sự trở lại rầm rộ của Mini và con bọ Volkswagen Beetle, trào lưu retro (hoài cổ, trở lại quá khứ) được các nhà sản xuất xe hơi lao vào khai thác triệt để. Thương hiệu quen thuộc cộng với nỗi hoài cổ đang ngày càng tăng trong xã hội hiện đại sẽ đảm bảo thành công cho các mẫu xe này.
Xe cổ trở lại
Còn một nguyên nhân không kém phần quan trọng mà tuy không phát biểu thành lời, nhưng nhà sản xuất nào cũng tìm cách khuếch trương, đó là tính truyền thống. Một mẫu xe được coi là retro chí ít cũng phải có vài chục nếu không phải là năm sáu mươi năm lịch sử, trong đó các mẫu xe thuộc thời kỳ bùng nổ xe hơi sau thế chiến II được coi là “đỉnh”. Như vậy, trong cuộc chơi này các nhà sản xuất xe hơi mới nổi dù mạnh cỡ mấy, “máu” cỡ nào cùng không thể chen chân được.
Retro “trực hệ”
Retro car thực ra không phải là trào lưu mới, nó đã lẻ tẻ xuất hiện từ thế kỷ trước. Tuy nhiên trong vài năm trở lại đây, tạm lấy mốc là đầu thế kỷ mới, trào lưu retro phát triển khá mạnh. Loại trừ các hãng non trẻ như đã nói ở trên, bất kỳ nhà sản xuất lâu năm nào đã từng có những mẫu xe ăn khách ở thời kỳ bùng nố xe hơi đều cố gắng khai thác thế mạnh này.
VW Beetle – mẫu xe cổ rất được ưa chuộng
Nổi tiếng nhất là hai mẫu xe new Mini giờ đã thuộc về tập đoàn BMW và new Beetle của VW. Xét cho đúng ra, Mini và Beetle không phải là retro car. Một mẫu xe được coi là retro nếu nó copy lại, khai thác lại hình dáng thiết kế của mẫu tiền nhiệm từng tồn tại nhiều năm trước đó. Mini và Beetle thực ra vẫn được sản xuất dài dài từ lúc có “giấy khai sinh” tới nay chưa bị đứt đoạn. Ngay cả con bọ VW (đời cũ) tuy từ lâu đã không được sản xuất tại Đức, nhưng các nhà máy bên kia đại tây dương vẫn tiếp tục cho ra lò cho tới tận năm 2003, tức là rất lâu sau khi VW công bố thiết kế new Beetle vào năm 2000.
Fiat 500 là mẫu xe hoài cổ ăn khách nhất với các phiên bản cải tiến
Mẫu xe hoài cổ ăn khách nhất hiện nay là Fiat 500, đã đạt nhiều giả thưởng trong hai năm 2008 và 2009 vừa qua. “Đàn em” 500c với một số cải tiến mới cũng đang thuộc vào hàng xe bán chạy cả trên thị trường châu Âu và Bắc Mỹ. Mẫu xe này đã có mặt tại Vietnam Motors Show 2009 vừa qua và đã thu hút khá nhiều người xem. Tuy nhiên, thành công của nó ở thị trường Việt Nam thì chưa ai dám khẳng định, không chỉ vì giá xe quá cao mà còn bởi thị hiếu tiêu dùng ở ta có nhiều điểm khác biệt.
Mercedes với mẫu xe Gullwing
Các nhà sản xuất cũng đặc biệt chú tâm khai thác các mẫu xe sang trọng từng vang bóng một thời, thường được dân mê xe gọi là các mẫu xe huyền thoại. Thành công của các dự án này gần như được bảo đảm chắc chắn, bởi khách hàng được sở hữu một chiếc huyền thoại đời mới sang trọng trong khi số tiền bỏ ra lại ít hơn nhiều so với giá xe nguyên bản cổ lỗ. Có thể kể ra đây những cái tên như Jaguar S type, Ford Thunder Bird và mới đây nữa là Mercedes SL300, mô phỏng lại mẫu xe gullwing – cánh mòng biển nổi tiếng từ thập niên 50.
Retro “lai tạo”
Có một số mẫu xe nhìn là thấy “retro” nhưng thực ra được làm theo kểu hoài cổ chứ không phải là thừa hưởng lại những đường nét thiết kế của nguyên mẫu nào cả. Nổi tiếng nhất trong số này có thể kể tới Plymouth Prowler. Được ra mắt vào năm 1997, nó đã gây nên cơn sốt trong giới mê xe nhờ hình dạng rất đặc biệt của mình. Hình dáng của Plymouth Prowler phỏng theo trào lưu hot rod – chế lại xe theo phong cách nổi loạn. Từ năm 2001 nó được đổi tên thành Chrysler Prowler do hãng sở hữu thương hiệu này lúc đó là Daimler-Chrysler qyết định tạm “khai tử” cái tên Plymouth già nua, có đến 99,99% khả năng là nó sẽ mãi mãi đi vào quá khứ. Tiếc rằng ngay trong năm sau đó họ cũng chấm dứt luôn việc sản xuất mẫu xe Chrysler Prowler đặc biệt này.
Mẫu Chrysler Airflow năm 1936
Một mẫu xe nữa của Chrysler cũng có thể coi thuộc dòng retro cải tạo, đó là PT Cruiser. Một số người cho rằng nó là phiên bản của Chrysler Airflow 1936 nổi danh, nhưng xét về thực tế tuy có một vài nét nhang nhác, ví dụ đường vuốt phần đuôi xe, nhưng về tổng thể PT Cruiser khác hẳn so với người tiền nhiệm. Ngay cái tên PT cũng nói lên điều đó, nó là tiếng lóng ám chỉ Plymouth Truck – dòng xe khá nổi tiếng của Plymouth vào thập niên 30.
Plymouth Truck – dòng xe khá nổi tiếng của Plymouth vào thập niên 30
Một số nhà sản xuất xe hơi “sinh sau đẻ muộn”, chủ yếu thuộc các nước công nghiệp mới vùng Bắc Á và Mỹ la tinh, không có những mẫu xe vang bóng một thời nhưng rất yêu thích trường phái xe hoài cổ nên rát cố gắng cho ra mắt những mẫu xe “à la retro”. Đa phần các mãu xe này chỉ mang tính “tham khảo” nhưng cũng có một số mẫu đã được thị trường chấp nhận. Công ty Mitsuoka, Nhật Bản là một ví dụ, tuy là công ty nhỏ nhưng nhờ vào hướng đi chuyên xe hoài cổ của mình nên họ khá thành danh, tên tuổi vượt cả những nhà sản xuất có sản lượng gấp năm, mười lần mình. Cho tới nay, hãng có không quá mười mẫu xe và tất cả đều mang hơi hướm hoài cổ và khá được ưa chuộng tại thị trường Nhật.
Retro “bảo thủ”
Chỉ nghe qua từ ‘bảo thủ” là người ta có liên tưởng ngay tới Đảo Quốc sương mù, và quả vậy, đa phần các dòng xe mà chúng ta đề cập dưới đây có xuất xứ từ nước Anh. Cũng xin nói thêm một chút, thực ra coi những dòng xe này mang tính hoài cổ là hơi cưỡng ép, vì chúng chưa hề “cấp tiến” bao giờ mà liên tục giữ truyền thống (đôi khi quá cứng nhắc) của mình. Nhưng dẫu sao, so ra trên thị trường xe hơi, một trong những thị trường phát triển nhanh và cũng thay đổi nhanh nhất, rõ ràng những mẫu xe này rất … hoài cổ.
Taxicab London – muôn đời vẫn thế
Bảo thủ nhất có lẽ phải kể tới Black Cab (London Taxicab), đây là mẫu xe taxi truyền thống của London và nhiều thành phố Anh quốc. Ngoài tên gọi tắt là cab, dân xứ này còn thường gọi nó là hack tức là hacney – hacney carriage, tên để chỉ xa ngựa kéo từng thịnh hành từ thế kỷ… XVIII. Không chỉ tên gọi của nó bảo thủ mà mẫu xe này qua gần một thế kỷ vẫn không khác gì mấy so với lúc ban đầu. Đương nhiên, càng các đời sau nó càng được cải tiến về kết cấu, máy móc, thiết bị phụ trợ nhưng hình dáng, kích thước và cả mầu sơn đen truyền thống không hề thay đổi. Gần đây, nhằm gây sự chú ý hơn của khách hàng, một số xe đã được sơn các màu sặc sỡ như hồng, đỏ, tuy nhiên việc này chỉ biến các chú quạ đen thành quạ sơn màu chứ không thể thành những chú vẹt tươi tắn.
Những mẫu xe nổi danh như Rolls-Royce, Bentley, Rover và kể cả Aston Martin, Jaguar hay Marcos (cùng của Anh quốc) vừa mới phát mại năm 2007 hết thảy đều có thể liệt vào dòng bảo thủ. Chẳng rõ có phải vì thế mà những thương hiệu lừng lẫy một thời này cùng rủ nhau đi vào .. bế tắc. Tuy nhiên, khi vào tay những ông chủ mới là BMW, VW, Ford… chúng lại được hồi sinh và đang có những bước tiến mạnh mẽ. Một số thương hiệu cho tới nay vẫn tồn tại và giữ được truyên thống “bảo thủ” của mình, nhưng chủ yếu chỉ là các nhà sản xuất nhỏ, chỉ phục vụ cho một phân khúc khách hàng nhỏ hẹp nhất định. Trong số này có thể kể tới những cái tên như TVR, Morgan hay Caterham.
Mẫu nào tiếp theo?
Rõ ràng những các mẫu xe retro xuất hiện trong thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI tuy mức độ có khác nhau nhưng đều thành công. Vậy nên người ta có quyền hy vọng những ông lớn sẽ tiếp tục khai thác thế mạnh tiềm ẩn của những mẫu xe lừng lẫy một thời.
Báo Jaguar Type E
Trong số những mẫu xe nổi tiếng nhất thế kỷ XXI tất nhiên phải kể tới Ford Model T, mẫu xe ra đời từ năm 1908 và kết thúc sản xuất vào năm 1927. Cả thảy đã có tới 15 triệu chiếc model T được bán ra thị trường, một kỷ lục kéo dài cả nửa thế kỷ và chỉ bị phá vào năm 1972 bởi VW Beetle. Không chỉ là một mẫu xe bán chạy, Ford Model T còn là đại diện đầu tiên của dòng xe bình dân, là mẫu xe đầu tiên được lắp đồng loạt tại nhiều nước trên thế giới cộng thêm với một loạt các kỷ lục khác. Cho tới nay, hấu hết các ý kiến đều bình chọn Ford Model T là mẫu xe nổi tiếng nhất toàn cầu, tựa như “vua” Pê Lê trong bóng đá vậy.
Một mẫu xe cực kỳ nổi tiếng của BMW là Isetta cũng rất đáng được chờ đợi. Có thể nói thiết kế của nó thực sự là có một không hai. Chiếc xe cực kỳ nhỏ gọn thực sự giống như một chiếc thùng di động với cấu tạo máy lắp phía sau. Đặc biệt nhất là xe không có ngăn để đồ (hành lý bắt buộc treo sau xe), chỉ duy nhất có một cửa ra vào được lắp ở phía … mũi. Isetta trong thời hoàng kim của mình không chỉ đựoc giới bình dân ưa chuộng mà ngay cả các minh tinh cũng mê mẩn, thực sự khó có cảnh ra mắt nào “hoành tráng” hơn là lái chiếc xe đâm thẳng tới đám đông hâm mộ, mở cửa trước và vươn mình đứng thẳng dậy từ trên xe giơ tay vẫy chào.
BMW Isetta liệu có trở lại?
Nói chung, các hãng sản xuất đều ít nhiều có những dòng xe một thời danh tiếng, việc khai thác lại những tên tuổi này lại càng trở nên hiện thực hơn trong thời gian tới, khi những toan tính về tối đa hóa lợi ích, cắt giảm chí phí… đã khiến các mẫu xe trở nên nhờ nhờ nhang nhác như nhau, khó phân biệt ai với ai nếu không nhìn kỹ vào phần mũi xe với logo được gắn. Phương pháp thiết kế (vả cả sản xuất) theo kiểu “phỏng tạo” giúp những hãng mới tiến nhanh hơn đến người tiêu dùng, nhưng ngược lại sẽ đẩy các tên tuổi cũ vào thế bí và lúc này retro sẽ là một trong những lối “thoát hiểm” đáng tin cậy. Còn một cách retro nữa là dựng lại cả một thương hiệu lừng danh một thời và thổi cho nó luồng sinh khí mới như Mercedes đã làm với Maybach hay VW với Bugatti. Vì vậy, trong thời gian tới đây chúng ta có thể sẽ được chứng kiến nhiều hơn nữa những mẫu xe retro, thậm chí không chừng là một trào lưu retro cũng nên. Xin liệt kê ra đây một số mẫu xe nổi danh và cùng chờ đợi xem liệu mẫu xe nào may mắn sẽ có mặt trong trào lưu retro tới: Alfa Romeo 8C2900 (1931-34), Cadillac Eldorado (1966-78), Citroen DS (1955-75), Ford V8 (1932-42), Lancia Zagato (1962-75), Lotus Europa (1967-75), Rover P5B(1959-73), Tatra T603 (1956-1975), Toyota GT 2000 (1967-70)…
Theo Điện tử tiêu dùng
